بسم الله الرحمن الرحیم
برچسب:
نویسنده: بهاره دانش
درس مطالعات اجتماعی سال اول دبیرستان
فصل: اول
شکل گیری زندگی اجتماعی
ويژگي هاي دوره ی کودکی کدامند : وابستگی به بزرگترها ،احساس بی مسئولیتی ، حال زندگی کردن
ویژگی های دوره ی نوجوانی وجوانی کدامند: اندیشیدن به آینده ، احساس مسئولیت ، تفکّر مستقل ،تصمیم گیری .
نتیجه عدم شناخت از محیط اجتماعی چیست : شکست، به این معنی که اگر بدون شناخت درست از شرایط سیاسی ، اجتماعی ، اقتصادی، تصمیم گیری وعمل کنیم شکست می خوریم .
مثال ها:
* چنانچه بدون شناخت از شرایط اقتصادی واجتماعی دست به انتخاب شغل بزنیم شکست می خوریم .
* چنانچه بدون شناخت از محیط اجتماعی دست به انتخاب همسر بزنیم در زندگی شکست می خوریم.
* چنانچه بدون شناخت از محیط اجتماعی دست به فعالیت سیاسی بزنیم شکست می خوریم.
شناخت ناقص: شناختی است که بر اساس احساسات باشد و این نوع شناخت موجب شکست می شود.
شناخت کامل : شناختی که بر اساس واقعیت باشد و این نوع شناخت موجب موفقیت می شود.
انواع شناخت جامعه :
1- شناخت حاصل از زندگی : با زندگی در جامعه به دست می آید. فرد از تجربه خودویا با استفاده از تجربه ی دیگران از طریق پرسیدن به این شناخت دست می یابد.
2- شناخت علمی : مطالعه منظم و دقیق رفتار انسان ها و بررسی تحولات در جوامع مختلف توسط عالم اجتماعی است.
علت خود کشی از نظر مردم : مشکلات طاقت فرسای زندگی ،جنگ آشوب وفقر
علت خود کشی از نظر عالم اجتماع : کاهش همبستگی فرد با دیگران ورشد فردیت وخودکشی در دوره ی رفاه اقتصادی بیش تر می شود.
* رابطه شناخت حاصل از زندگی و شناخت علمی: شناخت حاصل از زندگی مفید و سودمند است ولی شناخت علمی آن را تکمیل و تصحیح می کند.
شناخت علمی : مثال : 1- کشف حركت زمین به دور خودش و يا بدور خورشیدتوسط منجم 2- کشف نیروی جاذبه زمین توسط عالم علوم تجربی "فیزیکدان"
* تعامل وتلاش افراد برای بر قراری رابطه با دیگران نشان دهنده اجتماعي بودن انسان است.
مثلاً: باز کردن سر صحبت در اتوبوس، نگاهی محبت آمیز ، تعارف کردن ، لبخندی دوستانه، احوال پرسی
فلاسفه معتقدند انسان بالطبع اجتماعی است یعنی «طبیعت وسرشت انسان اورا به سمت زندگی اجتماعی می کشاند» چرا؟ به دلیل رفع نیازهای انسان، زیرا فرد براي رفع نيازهايش مجبور به بر قراری رابطه با دیگران است.
تعامل اجتماعی : هر گاه عمل یک فرد به صورت طبیعی پاسخ فرد دیگری را به دنبال داشته باشد. بین آنها رابطه ای بر قرار می شود. که به آن تعامل اجتماعی می گویند.
مثلاً: سلام کردن وپاسخ دادن به سلام ، تعارف کردن و تشکر کردن
شکل گیری «ما»:هر گاه افرادی که با هم تعامل اجتماعی دارند نکات مشترک و مشابهت های بین خود و دیگری را مي يابند و آن را تقویت می کنند. «ما»شکل می گيرد.
مثلا: ما دانش آموزان ، ما همشهری ها ، ما هم محله ای ها ، ما هموطنان ،ما همکاران ، ما آشنايان آقاي...
نکات مشترک بین ما کلاس اولی ها : 1- پایه مشترک 2- کتاب های مشترک 3- کلاس مشترک 4- معلمین مشترک 5- گروه سني مشترک 6- جنسيت مشترك
انواع ما
مای سطحی : زود از بین می رود ، مثلاً مای همسفران (مسافران اتوبوس) مای تماشاچیان فوتبال
مای عمیق: نکات مشترک و مشابهات زیاد است. و افراد رابطه نسبتاً پایداری با هم دارند. مای همکلاسی ها ، مای همكاران
مای عمیق به گروه تبدیل می شود.
تعريف گروه : افرادی که خود را «ما» می دانند و با هم تعامل نسبتاً پایداری دارند.
ویژگی هنجار : 1- جزیی 2- قابل مشاهده.
هنجار(الگوی عمل ): رفتار هایی که فرد با عضویت در گروه باید انجام دهد واگر انجام ندهد مجازات می شود.
هنجارهای کلاس : به موقع آمدن در كلاس، اجازه گرفتن ، گوش دادن به درس ،صحبت کردن با معلم ،درس خواندن .
هنجار های خانواده : به حرف پدر ومادر گوش دادن ، کمک کردن ، با اجازه پدر ومادرکاری را انجام دادن ، سلام و احوال پرسی كردن ،
هنجارها در تیم فوتبال : پاس دادن به همدیگر ، توب را درمحدوده زمین حرکت دادن ، خطا نکردن ، توپ را پا زدن ، دروازه بانی کردن
ویژگی ارزش : 1- کلّی 2- غیر قابل دیدن وذهنی هستند.
ارزش : امور مهمی هستند که مطلوب افراد می باشند و افراد از رسیدن به آن ها خوشحال و از نرسیدن به آنها ناراحت می شوند.
ارزش در کلاس : قبولی، نظم ، احترام ، صمیّمیت ، همکاری
ارزش در خانواده : احترام ، صداقت ، همکاری ، محبّت ، پیشرفت ، مسئولیت پذیری ، نظم
ارزش در گروه سرزمینی (ملت): وحدت ، همبستگی ، یکپارچگی ، استقلال ، آزادی ، دفاع از کشور
با توجه به ارزش عزت واستقلال افراد چه الگوهای عملی را باید رعایت کنند؟
1- افراد خود را ملزم به دفاع از کشور می دانند.
2- برای دفاع از کشورجان خود را فدا می کنند.
3- از پیشرفت هاي کشور خوشحال می شوند.
4- در صورت توهین به شخصیت های کشوری از خود واکنش نشان می دهند.
رابطه گروه ها با یکدیگر: بر اساس ارزش ها و هنجار ها (الگوهای عمل) شکل می گیرد که2حالت دارد:
1- متضاد : تضاد در ارزشها وهنجارها
2- هماهنگ : هماهنگي در ارزشها و هنجارها
ازرش های هماهنگ برای خانواده و مدرسه : نظم ،احترام ،همکاری پیشرفت ، صداقت .
ارزش های متضاد در خانواده و مدرسه : برخي خانواده ها تاکید بر اسراف و ریخت وپاش دارند ولي مدرسه تاكيد برصرفه جويي دارد.
برخی خانواده ها پای بند به رعایت حجاب نیستند. ولي در مدرسه تاکید بر پوشش و حجاب کامل دارند.
هنجار ها یا الگوی عمل هماهنگ در خانواده و مدرسه : به موقع آمدن و رفتن ، اجازه گرفتن،کمک کردن به یکد یگر
انواع تضاد : تضاد مفید وتضاد غیر مفید
تضاد مفید : تضادی که موجب تحول در جامعه می شود.
تضاد غیر مفید : تضادی که موجب جنگ ونابسامانی و اختلاف در جامعه می شود .
مثال برای انواع تضاد : اختلاف قومی و قبیله ای (مضر)- تضاد طبقاتی (مضر)- وجود احزاب با آرمان های مختلف (مفید)- رقابت تیم های ورزشی (مفید)- رقابت بین دانش آموزان (مفید)
چرا اختلاف قومی و قبیله ای در جامعه مضر است ؟ زیرا موجوديت گروه ملت را به خطر می اندازد و وحدت ملی را از بین می رود.
چرا وجود احزاب یا آرمان های مختلف در جامعه مفید است ؟ زیرا موجب کنترل دولت مردان و حفظ منافع عمومی جامعه می شود.
گروه ملت : کلی ترین "ما "که یک واحد تقریباً مستقل است.
ویژگی های گروه ملت :
سرزمینی مشخض دارند ، نظام سیاسی یا حکومت مستقل دارند.
گروه هایی که درون گروه ملت قرار دارند : گروه های قومی ، سیاسی ، مذهبی ، اقتصادی ، احزاب وانجمن ها ، تشکل های غیر دولتی و...
ارزش های اين گروهها با گروه ملت متضاد (مغایر) است:
1- گروه های قومی که خواستاراستقلال هستند.
2- گروه های سیاسی که می خواهند حکومت را ازبین ببرند.
3- گروه های سرمایه دارانی که به مقابله با سیاست هاي اقتصادی دولتها می پردازند.
الگوهای عمل کدام گروه ها با گروه ملت متضاد است:
1- قاچاقچیان مواد مخدر که با قاچاق مواد مخدر جوانان یک کشور را نابود می کنند.
2- باند های رشوه بگیر در ادارات دولتی (کار قاچاق کن ها )
*حد كلي هما هنگی و تعارض در جامعه را گروه ملت مشخص می كند.
تاثیرات گروه بر فرد:
1- شکل گیری خود آگاهی 2- شکل گیری جهت گیری
1- شکل گیری خود آگاهی : هر فرد با بر قراری رابطه با دیگران وشنيدن اظهارنظرهای آن ها در مورد خودش به وجود برخی صفات در خودش پی می برد وانتظاررفتارخاصي رااز دیگران دارد. مثلاً: یک فرد با هوش از دیگران انتظار احترام را دارد.
* عبارت«هر فرد خود را در آیینه ی دیگران می بیند و می شناسد . » بیانگر شکل گیری خود آگاهی در فرد است .
شکل گیری جهت گیری: وقتی فرد به عضویت یک گروه در می آید گروه افکار ، احساسات و اعمال ورفتار فرد را جهت می دهد.مثلا با كساني كه قبلا دوست نبوده دوست مي شود و يا بالعكس با كساني كه قبلا دوست بوده قطع رابطه مي كند.
دلایل اهمیت گروه برای جوان :
1- گروه اتکا به نفس را در فرد بالا می برد .
2- گروه فرد را برای ورود به نقش های آینده درجامعه آماده می كند.
3- گروه جهان اجتماعی پیرامون فرد را گسترش می دهد.
4- گروه فرد راازحالت انفعالی به حالت فعالی درجامعه تبدیل مي کند.
* گروه ها در ارتباط با جامعه مانند شمشیر دو دم عمل می کنند. یعنی هم می توانند موجب حفظ و تحکيم ارزش های جامعه شوند وهم می توانند موجب تخريب و نابودی ارزش ها در جامعه شوند.
آسیب گروه : حالت هایی که موجب ناهماهنگی گروه وجامعه می شود.
آسیب های گروه : دوگانگی ارزشی ، بیگانگی با جامعه ، مطلق گرایی گروهي، تقلید وشخصیت تابع
دوگانگی ارزشی :
حالتی است که فرد در عضویت گروههاي مختلفی مانند: خانواده و گروه دوستان قرار می گیرد ودرهر یک از این گروه ها یک ارزش برای فرد مهم تر است و در نتیجه فرد در پذیرش ارزش این گروهها دچار شک وتردید می شود.مثلاً : خانواده تاکید برارزش اجرای احکام دینی دارد در حالي که گروه دوستان مثلاً به این ارزش اعتقاد ندارند.
تاثیرات دو گانگی ارزشی در فرد :
1- فرد نسبت به ارزش های جامعه و گروه هر دو تردید خواهد کرد.
2- فرد در تصمیم گیری ها دچار تردید خواهد شد .
3- فردشخصیت متزلزلی خواهد داشت .
4- فرد دچار افسردگی و نگرانی شدید می شود.
بیگانگی در جامعه : حالتی که فرد با عضویت در گروهي كه ارزش های جامعه در آن رعایت نمی شود؛ ارزش های گروه خود را بر ارزش های جامعه ترجیح مي دهد.
اثرات بیگانگی از جامعه بر فرد :
1- فردنسبت به ارزشهای جامعه یا بخشی از آنها بی اعتقاد خواهدشد .
2-